Srpska vojska i država, posle poraza u Maričkoj bici i Kosovskom boju, počinje da svoj sjaj moći, tamni ko zalazak sunca u magli. Jer je padom pod otomansku imperiju većeg prostranstva Srbije, došao na red i ostatak. Kasnijim padom velikog srpskog grada Smedereva 1459. godine u ruke Turaka Srbija polako ulazi u viševekovno ropstvo. Kako se radilo da su Srbi bili i ostali slobodoljubiv narod, samosvojnim i nemirnog duha, to ih nije mirilo. Jer se turska vlast odnosila prema srpskoj raji na surov i ponižavajući način. Srbi su bili prisiljavani da daju veliki danak, za tursku vojsku, postojali su odredi vojnika regrutovani od dece srpskog porekla. Na taj težak jaram, nisu se mirili ni tadašnji žitelji sela Vitelnice – ili Vitaonice.
Pored turskog zuluma ovaj deo Srbije i braničevske oblasti, Mlave, i Homolja, 1488. godine, zahvata i opaka bolest „kuga“, koja na ovim prostorima izaziva veliki pomor u narodu.Pored arogantne vladavine Turaka, i kasnije dolaskom Mađara u ovu oblast, bolest je desetkovala i onako već ubijenu Srbiju i Mlavski kraj. Vitovničani, po duhu i svojim nemirenjima sa ropstvompridružuju se Mlavskom Vojvodi Paulju Matejiću, i počinju u vreme vođe Srpske revolucije vožda Karađorđa Petrovića, ustanak. Mnogi Vitovničani su hrabro ginuli za odbranu svoga sela i za spašavanje ponosa ovog roda. Tako su počeli ustanci, bune i ratovi u Vitovnici i njenoj bližoj i daljoj okolini. Vitovničani su i u zbegovima, po vrletima šume i planine, po mnogim pećinama čuvali svoje potomstvo, koje sa ponosom imena sela Vitovnice i sačuvaše do današnjih dana da nam zrači u vekovima Božjim koji dolaze.
Prvi srpski ustanak je podignut kao odgovor srpskog naroda na seču srpskih knezova 1804. godine. Ustanak je istovremeno planuo u tri srpske nahije: Valjevskoj, Požarevačkoj i Ćuprijskoj. Karađorđe Petrović je poslao pismenu poruku Milenku Stojkoviću, rodom iz Kličevca, Petru Teodoroviću Dobrnjcu iz sela Dobrnja kao i vojvodi Paulju Matejiću, vojvodi iz Donje Mlave, inače rodom iz sela Melnice, kome je zaslužno potomstvo na kraju XX veka podiglo u centru sela veliki spomenik sa njegovom bistom, koju izradi vajar Dragiša Milošević – Štaka.
Hrabri Vitovničani su za navek, na svojim poljima i pašnjacima ostavili svoje kosti za slobodu. O toku i kraju samog ustanka govore mnoge istorijske zabeleške, a svakako da je ustanak bio početak buna i ratova. Ustanak je okončan 1813. godine, jer su Turci imali daleko veću vojsku. Vrhovni vožd Srbije Karađorđe Petrović, sa svojim ustanicima napušta zemlju i prelazi u Zemun, a Srbi masovno beže na stranu Austrije. Turci ponovo ulaze u Beograd i za svog vezira postavljaju Sulejman pašu, koji se nemilosrdno obračunava sa ostatkom Srba, muči ih, ubiva, siluje, pali kuće, hanove, ruši crkve i pretvara u džamije. Imena učesnika u prvom srpskom ustanku, iz sela Vitovnice su do sada nađena po zapisima i arhivama, tako da se pouzdano zna da su učestvovali, jer svedočenja su se prenosila od starijih predaka.
Spisak vojnika 1862/61. год.
Spisak vojnika 1876. год.
Spisak u ratu sa Bugarima 1885. год.
Loading ...